Nuridə Məmmədova: "Bu gün Azərbaycan dövlətçiliyinin xilası və yeni tarixi inkişaf mərhələsinin başlanğıcıdır"

Milli Qurtuluş Günü təkcə siyasi hadisə deyil, həm də dövlətin varlığını qoruyan, müstəqilliyi möhkəmləndirən və gələcək inkişafın strateji əsaslarını formalaşdıran tarixi dönüş nöqtəsidir.

1991–1993: Dövlətçilik böhranı və təhlükəli mərhələ

Müstəqilliyin bərpasından sonra Azərbaycan ciddi siyasi və hərbi sınaqlarla üz-üzə qaldı. Dövlət idarəçiliyində zəiflik, daxili çəkişmələr, iqtisadi tənəzzül və Ermənistanla müharibənin dərinləşməsi ölkəni parçalanma həddinə gətirmişdi.

Bu dövr aşağıdakı əsas problemlərlə xarakterizə olunurdu: siyasi hakimiyyət böhranı və idarəetmədə qeyri-sabitlik, iqtisadi sistemin iflic vəziyyətə düşməsi, hərbi sahədə zəiflik və torpaq itkisi, vətəndaş qarşıdurması təhlükəsi, dövlət institutlarının zəifləməsi.

Ölkənin mövcudluğu artıq ciddi təhlükə altına düşmüşdü və ictimaiyyət çıxış yolunu güclü liderlikdə görürdü.

Heydər Əliyevin tarixi qayıdışı – qurtuluşa aparan yol

Bu kritik mərhələdə xalqın tələbi ilə siyasi rəhbərliyə qayıdan şəxs Heydər Əliyev oldu. Onun 1993-cü ilin iyununda Bakıya dönüşü Azərbaycan tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir.

Heydər Əliyevin qayıdışı ilə:

• dövlət idarəçiliyində sabitlik bərpa olundu
• vətəndaş qarşıdurması təhlükəsi azaldı
• ordu quruculuğuna başlanıldı
• beynəlxalq əlaqələr sistemləşdirildi
• siyasi xaosun qarşısı alındı

Bu mərhələ Azərbaycan dövlətçiliyinin məhv olmaq təhlükəsindən xilas edilməsinin başlanğıcı idi.

15 İyun 1993: Milli Qurtuluşun rəsmiləşməsi

1993-cü il 15 iyun tarixində Heydər Əliyevin Azərbaycan Ali Sovetinin sədri seçilməsi ölkənin siyasi tarixində həlledici dönüş nöqtəsi oldu. Bu hadisə faktiki olaraq dövlətin idarə olunmasında yeni mərhələnin başlanğıcı idi.

Ulu öndər həmin dövrdə əsas prinsip kimi sabitliyin təmin olunmasını ön plana çəkirdi:

“Əgər respublikada ictimai-siyasi sabitlik olmasa, heç bir sosial-iqtisadi inkişafdan söhbət gedə bilməz.”

Bu yanaşma dövlət quruculuğunun strateji xəttinə çevrildi.

Sabitlikdən inkişafa: dövlət quruculuğunun əsas mərhələləri

Milli Qurtuluşdan sonra həyata keçirilən siyasət Azərbaycanın gələcək inkişaf modelini müəyyənləşdirdi.

1. Siyasi sabitliyin bərpası

Daxili qarşıdurmalar aradan qaldırıldı, dövlət institutları gücləndirildi və idarəetmə sistemi formalaşdırıldı.

2. Ordu quruculuğu

Milli təhlükəsizliyi təmin edə bilən nizami ordu formalaşdırıldı və müdafiə qabiliyyəti artırıldı.

3. Atəşkəsin əldə olunması (1994)

Müharibənin gedişində nisbi sabitlik yaradıldı və diplomatik proseslər üçün imkan yarandı.

4. “Əsrin müqaviləsi” (1994)

Enerji strategiyası formalaşdırıldı və Azərbaycan beynəlxalq enerji bazarına inteqrasiya olundu.

5. Beynəlxalq inteqrasiya

Bakı-Tbilisi-Ceyhan və digər strateji layihələrlə ölkənin geosiyasi əhəmiyyəti artdı.

Dövlətçiliyin hüquqi və institusional əsasları

1995-ci ildə qəbul edilən Konstitusiya Azərbaycan dövlətinin hüquqi əsaslarını möhkəmləndirdi. Bu sənəd demokratik, hüquqi və dünyəvi dövlət modelinin formalaşmasını təmin etdi.

Bu mərhələdə:

• hüquqi dövlət sistemi quruldu
• islahatlar üçün normativ baza yaradıldı
• vətəndaş cəmiyyəti institutları inkişaf etməyə başladı
• Milli Qurtuluşdan strateji inkişaf modelinə

Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə formalaşan inkişaf modeli Azərbaycanın uzunmüddətli dövlət strategiyasına çevrildi. Bu modelin əsas mahiyyəti: sabitlik olmadan inkişaf mümkün deyi, milli maraqlar hər şeydən üstündür, güclü dövlət güclü iqtisadiyyat deməkdir.

Bu prinsiplər sonrakı illərdə Azərbaycanın inkişaf xəttini müəyyən etdi.

İlham Əliyev dövründə davam edən inkişaf

Bu gün həmin siyasi kurs İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. Dövlət idarəçiliyi modernləşdirilmiş, iqtisadiyyat şaxələndirilmiş və beynəlxalq mövqelər gücləndirilmişdir.

Müasir dövrdə Azərbaycanın əsas nailiyyətləri:

• iqtisadi sabitlik və artım
• beynəlxalq layihələrdə aktiv iştirak
• regional güc mərkəzinə çevrilmə
• müasir infrastrukturun inkişafı

15 İyun – Milli Qurtuluş Günü Azərbaycan tarixində sadəcə siyasi dəyişiklik deyil, dövlətin varlığının qorunması və gələcəyinin təmin olunması deməkdir.

Bu tarix: dövlətçiliyin xilas günü, sabitliyin bərpası mərhələsi, inkişafın başlanğıc nöqtəsi, milli birliyin simvoludur.

Azərbaycan bu gün əldə etdiyi bütün uğurlara məhz həmin tarixi dönüş nöqtəsindən sonra başlamışdır. Milli Qurtuluş ideyası isə ölkənin müasir inkişaf fəlsəfəsinin əsasını təşkil edir.