İDDİA İLƏ FAKTIN ARASINDA: Ramin Qasımov haqqında yazılanlara MÜNASİBƏT

Media cəmiyyət üçün yalnız xəbər çatdıran vasitə deyil. Peşəkar jurnalistikanın əsas vəzifələrindən biri də məlumatı yoxlamaq, müxtəlif mövqeləri dinləmək və oxucuya hadisənin mümkün qədər dolğun mənzərəsini təqdim etməkdir. Xüsusilə səhiyyə kimi birbaşa insan həyatı və sağlamlığı ilə bağlı sahədə bu məsuliyyət daha da artır.

Son vaxtlar həkim-cərrah, tibb üzrə fəlsəfə doktoru Ramin Qasımovun fəaliyyəti ilə bağlı müxtəlif mülahizələrin yayılması fonunda məsələyə məhz bu prinsipdən yanaşmaq zərurəti yaranır. Burada söhbət kimisə tənqiddən kənarda saxlamaqdan getmir. Əksinə, hər bir rəhbərin, hər bir səhiyyə müəssisəsinin fəaliyyəti ictimai nəzarətin predmetidir. Ancaq tənqidlə təsdiqlənməmiş ittiham arasında ciddi fərq var. Birincisi faktlara əsaslanmalıdır, ikincisi isə fakt kimi təqdim olunursa, mütləq sübut tələb edir.

Ramin Qasımovun peşəkar fəaliyyətinə dair açıq mənbələrdə kifayət qədər konkret məlumatlar mövcuddur. 2020-ci ildə o, TƏBİB-in müvafiq əmri ilə Salyan Rayon Mərkəzi Xəstəxanasına baş həkim təyin olunmuşdu. Həmin vaxt TƏBİB-in açıqlamasında Qasımovun M.Topçubaşov adına Elmi-Cərrahiyyə Mərkəzində həkim-cərrah kimi çalışdığı, Azərbaycan Tibb Universitetində ümumi cərrahiyyə üzrə internaturanı bitirdiyi, Türkiyənin Ankara Yüksək İxtisas Klinikasında təkmilləşmə və ixtisasartırma kursları keçdiyi və 2012-ci ildə tibb üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi aldığı bildirilmişdi.

Bu məlumatların özü bir məqamı ortaya qoyur: Ramin Qasımovun rəhbər vəzifəyə gəlməsi onun tibbi ixtisası və əvvəlki peşə fəaliyyəti ilə bağlı formalaşmış karyera xəttinin davamı olub.

Salyandan Sumqayıta uzanan peşə yolu

2024-cü ildə Ramin Qasımov Sumqayıt Tibb Mərkəzinin direktor müavini vəzifəsinə təyin edilib. O dövrdə yayılan məlumatlarda onun əvvəlki fəaliyyətinin əsas istiqamətləri — cərrahiyyə, elmi fəaliyyət və idarəçilik təcrübəsi də qeyd olunurdu. Onun Sumqayıt Tibb Mərkəzindəki fəaliyyəti də yalnız kabinet işi ilə məhdudlaşmayıb. 2025-ci ildə Mərkəzin öz media resursunda Ramin Qasımov direktor müavini, tibb üzrə fəlsəfə doktoru və həkim-cərrah kimi cərrahi xidmətlərin təşkili barədə çıxış edib.

TƏBİB-in 2024-cü ildə Sumqayıt Tibb Mərkəzinə təşkil etdiyi media-turla bağlı məlumatında da Ramin Qasımovun Mərkəzin direktor müavini kimi fəaliyyəti və birgünlük cərrahiyyənin tətbiqi barədə açıqlaması yer alıb. Həmin məlumatda 2023-cü ildə Mərkəz tərəfindən vətəndaşlara 4,6 milyona yaxın xidmət göstərildiyi, 2024-cü ilin ilk beş ayında isə 2,3 milyona yaxın xidmət göstərildiyi və xidmət sayının əvvəlki ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə təxminən 30 faiz artdığı bildirilib. Bunlar Ramin Qasımov haqqında subyektiv təriflər deyil, açıq mənbələrdə əksini tapmış fəaliyyət məlumatlarıdır.

İndi isə əsas məsələyə keçək

2026-cı ilin iyulunda Sumqayıt Tibb Mərkəzinin direktorunun vəzifədən ayrılmasından sonra direktor vəzifəsinin icrası həmin Mərkəzin direktor müavini Ramin Qasımova həvalə olunub. Bu barədə bir neçə media qurumu məlumat yayıb. Deməli, bu gün Ramin Qasımov artıq Sumqayıt Tibb Mərkəzinin direktor vəzifəsini müvəqqəti icra edən şəxs kimi fəaliyyət göstərir. Bu təyinatın özü haqqında müxtəlif qiymətləndirmələr vermək olar. Lakin bir fakt dəyişmir: onun üzərinə daha böyük idarəçilik məsuliyyəti qoyulub.

Belə bir şəraitdə ən doğru yanaşma yeni rəhbər haqqında əvvəlcədən hökm vermək deyil, onun fəaliyyətini müşahidə etməkdir.

Nəyi dəyişəcək? Xidmətlərin təşkili necə olacaq? Pasiyent müraciətlərinə münasibət necə qurulacaq? Tibbi heyətin fəaliyyəti necə əlaqələndiriləcək? Mövcud problemlərin həllinə hansı yanaşma nümayiş etdiriləcək? Bunlar ictimaiyyət üçün həqiqətən maraqlı suallardır. Jurnalistikanın vəzifəsi də məhz bu suallara cavab axtarmaqdır.

Tənqid varsa, fakt da olmalıdır

Ramin Qasımov və rəhbərlik etdiyi kollektivlə bağlı hər hansı konkret narazılıq, nöqsan və ya qanun pozuntusu iddiası varsa, bunun araşdırılması tamamilə normaldır. Amma belə materiallarda bir neçə vacib sual cavabsız qalmamalıdır: İddianın mənbəyi kimdir?

Hadisə nə vaxt baş verib? Bunun sənədi varmı? Aidiyyəti qurumun mövqeyi alınıbmı? Digər tərəfin cavabı yazıya daxil edilibmi?

Bu sualların cavabı yoxdursa, həmin materialın araşdırma yazısı kimi təqdim edilməsi ciddi suallar doğurur.

Çünki bir şəxsin reputasiyasına toxunan məlumatı yaymaq asandır. Amma həmin məlumatın doğru olmadığını sonradan sübut etmək həm həmin şəxs, həm də ictimaiyyət üçün daha çətin prosesə çevrilə bilər. Ona görə də səhiyyə sahəsində jurnalistikanın məsuliyyəti xüsusilə böyükdür.

Ramin Qasımovun müdafiəyə ehtiyacı varmı?

Əslində, peşəkar fəaliyyəti sənədlərlə və açıq məlumatlarla görünən bir həkimin yalnız xoş sözlərlə müdafiəsinə ehtiyac yoxdur.

Onun peşəkar yolu haqqında məlumatlar mövcuddur: cərrah kimi fəaliyyəti, elmi dərəcəsi, Salyan Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında rəhbərliyi, Sumqayıt Tibb Mərkəzində direktor müavini kimi işi və hazırda direktor vəzifəsinin icrasının ona həvalə olunması müxtəlif açıq mənbələrdə öz əksini tapıb.

Bu faktların fonunda onun haqqında yazılan hər bir materialın da həmin peşəkar yol nəzərə alınmaqla hazırlanması daha ədalətli olar.

Əlbəttə, bu o demək deyil ki, Ramin Qasımovun fəaliyyəti barədə yalnız müsbət yazılmalıdır. Xeyr. Əgər fəaliyyətində problem varsa, yazılmalıdır. Əgər vətəndaşın şikayəti varsa, araşdırılmalıdır. Əgər idarəçilikdə çatışmazlıq varsa, göstərilməlidir. Amma yaxşı jurnalistikanın ölçüsü tənqidin sərtliyi deyil, faktın dəqiqliyidir.

Eyni məlumatı təkrarlamaq araşdırma deyil

Müasir informasiya mühitində ən asan işlərdən biri əvvəlki materialı yeni başlıq altında yenidən dövriyyəyə buraxmaqdır. Ən çətin iş isə yeni fakt tapmaqdır. Yeni sənəd əldə etmək. Hadisənin iştirakçılarını dinləmək. Müəssisəyə müraciət etmək. Cavabı gözləmək. Müxtəlif mənbələri müqayisə etmək. Nəticədə oxucuya yalnız bir tərəfin deyil, hadisənin bütöv mənzərəsini təqdim etmək. Jurnalistikanın əsl dəyəri də burada meydana çıxır.

Ramin Qasımovla bağlı hər hansı iddianın həqiqətən araşdırılmasını istəyən media qurumu üçün yol açıqdır. Qapalı mövzu yoxdur. Səhiyyə sistemində problemlər varsa, onların üzərinə gedilməlidir. Amma eyni zamanda görülən işlər də araşdırılmalı və təqdim edilməlidir. Çünki obyektivlik yalnız nöqsanı tapmaq deyil, faktın bütün tərəflərini göstərməkdir.

Bu baxımdan Ramin Qasımovun yeni vəzifədəki fəaliyyəti də qarşıdakı dövrdə özü-özlüyündə ən yaxşı cavab olacaq.

İnsan haqqında ən mötəbər fikir çox vaxt onun barəsində yazılanlardan deyil, gördüyü işlərin nəticəsindən formalaşır.

Bu səbəbdən Ramin Qasımov haqqında müxtəlif iddialar səsləndirən media qurumlarına da sadə bir çağırış etmək olar: konkret faktınız varsa, ortaya qoyun; sənədiniz varsa, dərc edin; sualınız varsa, ünvanlayın.

Amma iddianı hökm kimi təqdim etmək jurnalistikanın mahiyyətinə uyğun deyil. Çünki səhiyyə sahəsində, xüsusilə də insanların sağlamlığı ilə bağlı məsələlərdə bir yanlış başlıq belə cəmiyyətə yanlış təsəvvür verə bilər.Ramin Qasımovun fəaliyyəti qiymətləndiriləcəksə, bunu yazıların səs-küyü deyil, faktların özü müəyyən etməlidir. Və bu məsələdə ən ədalətli mövqe də budur: nə əsassız tərif, nə də sübutsuz ittiham — yalnız fakt, sənəd və obyektiv araşdırma.