İNSAN RUHUNUN KEŞİKCİSİ...

---

17:21 20.05.2026 18

Zeynal Məmmədov haqqında bədii-publisist oçerk

Azərbaycan səhiyyə sistemində həyata keçirilən islahatlar, xüsusilə insan sağlamlığının ən həssas sahələrindən biri olan psixi sağlamlıq istiqamətində aparılan yenilənmə prosesi cəmiyyətin diqqət mərkəzindədir. Son illər psixiatriya sahəsinə münasibətin dəyişməsi, bu istiqamətdə çalışan həkimlərin peşəkar fəaliyyətinə verilən önəmin artması, eyni zamanda insan psixologiyasına daha həssas yanaşmanın formalaşması ölkədə tibbi-humanist düşüncənin yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir.

Belə bir dövrdə Səhiyyə Nazirliyinin nəzdində fəaliyyət göstərən Gəncə Şəhər Psixiatriya Xəstəxanasına yeni baş həkim təyin olunması da diqqətlə qarşılanan hadisələrdən biri oldu. Müvafiq əmrlə Zeynal Məmmədov sözügedən tibb müəssisəsinin baş həkimi vəzifəsinə təyin edildi. O, buna qədər Maştağa Psixiatriya Xəstəxanasında həkim kimi fəaliyyət göstərib.

Bir çox hallarda hansısa vəzifəyə təyinat xəbəri sadəcə qısa informasiya kimi qəbul edilir. Lakin bəzi sahələr var ki, orada rəhbər vəzifəsinə gələn şəxsin peşəkarlığı, dünyagörüşü, insanlara münasibəti və mənəvi keyfiyyətləri xüsusilə mühüm əhəmiyyət daşıyır. Psixiatriya məhz belə sahələrdəndir.

Çünki psixiatriya yalnız xəstəliklərin müalicəsi ilə bağlı tibbi istiqamət deyil. Bu sahə insan ruhunun ağrıları ilə işləmək, ümidsizlik içində qalan insanlara yenidən həyata bağlanmaq hissini qaytarmaq, cəmiyyətin unudulmağa meylli olduğu talelərə diqqət göstərmək missiyası daşıyır.

Ruhun ağrısını dinləməyi bacaran insanlar

Dünyada ən çətin peşələrdən biri insan ruhunun ağrılarını dinləməkdir. Fiziki ağrı çox zaman görünür, hiss olunur, diaqnozu qoyulur. Ruhun ağrısı isə bəzən illərlə insanın içində susaraq yaşayır. Psixi sağlamlıq problemi yaşayan insanlar çox zaman cəmiyyət tərəfindən anlaşılmır, yanlış mühakimə olunur, bəzən isə tənhalığa məhkum edilirlər. Halbuki onların ən çox ehtiyac duyduğu şey diqqət, anlayış və peşəkar yanaşmadır.

Məhz buna görə də psixiatriya sahəsində çalışan hər bir həkim yalnız tibbi biliklərlə kifayətlənməməlidir. O, eyni zamanda səbirli, humanist, təmkinli və mənəvi baxımdan güclü olmalıdır. Bu gün Gəncə Şəhər Psixiatriya Xəstəxanasına rəhbər təyin olunan Zeynal Məmmədovun da uzun illər bu sahədə fəaliyyət göstərməsi onun peşəkar təcrübəsinin formalaşmasında mühüm rol oynayıb.

Maştağadan Gəncəyə uzanan peşə yolu

Azərbaycan psixiatriya məktəbinin formalaşmasında xüsusi yeri olan tibb müəssisələrindən biri Maştağa Psixiatriya Xəstəxanasıdır. Uzun illərdir ki, bu müəssisə müxtəlif psixi pozuntulardan əziyyət çəkən insanların müalicəsi və reabilitasiyası istiqamətində fəaliyyət göstərir.

Belə bir xəstəxanada çalışmaq təkcə peşə deyil, həm də böyük mənəvi məsuliyyətdir. Çünki burada çalışan həkim hər gün insan taleləri ilə qarşılaşır.

Bir insanın həyatla əlaqəsinin qırıldığı anlar, daxili sarsıntılar, depressiya, ağır psixoloji vəziyyətlər – bütün bunlar psixiatriya həkimlərinin gündəlik müşahidə etdiyi reallıqlardır.

Bu reallığın içində çalışan həkim zamanla yalnız tibbi deyil, həm də mənəvi baxımdan formalaşır. O, insanı yalnız xəstə kimi deyil, ağrı çəkən bir taleyin sahibi kimi görməyi öyrənir. Zeynal Məmmədovun Maştağa Psixiatriya Xəstəxanasında qazandığı təcrübə də onun peşəkar fəaliyyətinin mühüm mərhələsi hesab oluna bilər.

Psixiatriya – görünməyən savaşın cəbhəsi

Müasir dünyada psixi sağlamlıq məsələsi artıq qlobal problem kimi qəbul olunur. Sürətli həyat tərzi, sosial təzyiqlər, iqtisadi çətinliklər, ailə problemləri, müharibələrin yaratdığı psixoloji travmalar və digər amillər insanların daxili dünyasına ciddi təsir göstərir. Xüsusilə son illərdə psixoloji gərginlik və depressiv halların artması psixiatriya sahəsinə olan ehtiyacı daha da artırıb.

Bu gün psixi sağlamlıq problemi yaşayan insanlara münasibətin dəyişməsi olduqca vacibdir. Çünki psixi xəstəlik insanın zəifliyi deyil. Bu, tibbi və psixoloji yanaşma tələb edən həssas bir vəziyyətdir. Psixiatriya xəstəxanalarının fəaliyyəti isə cəmiyyətin humanizm səviyyəsini göstərən mühüm göstəricilərdən biridir.

Bir ölkədə insanın yalnız fiziki deyil, mənəvi sağlamlığına da diqqət yetirilirsə, bu, həmin cəmiyyətin inkişaf səviyyəsinin göstəricisidir.

Həkimlik – yalnız peşə deyil

Əsl həkimlik yalnız resept yazmaqdan ibarət deyil. Həkim olmaq insan taleyinə toxunmaq deməkdir. Bəzən bir söz, bir diqqət, bir anlayış insanın həyatını dəyişə bilir. Xüsusilə psixiatriya sahəsində çalışan insanlar üçün bu daha böyük əhəmiyyət daşıyır. Çünki psixoloji sarsıntı yaşayan insan çox zaman dünyaya qarşı inamını itirir. Belə anda qarşısında duran həkimin münasibəti onun yenidən həyata bağlanmasına səbəb ola bilər.

Psixiatriya həkimlərinin fəaliyyəti cəmiyyət tərəfindən hər zaman görünməsə də, onların gördüyü iş böyük mənəvi əhəmiyyət daşıyır. Onlar çox zaman sükut içində yaşayan insanların iç dünyasına daxil olur, qırılmış ümidləri bərpa etməyə çalışırlar. Bu isə sadəcə peşəkarlıq deyil, eyni zamanda böyük insanlıq tələb edir.

Gəncə – böyük tarix və böyük məsuliyyət şəhəri

Azərbaycanın qədim mədəniyyət mərkəzlərindən biri olan Gəncə hər zaman elm, mədəniyyət və mənəvi dəyərlərin yaşadığı şəhərlərdən biri olub.

Belə bir şəhərdə fəaliyyət göstərən psixiatriya xəstəxanasına rəhbərlik etmək isə xüsusi məsuliyyət tələb edir. Çünki burada söhbət yalnız idarəçilikdən getmir. Burada insan taleləri, ailələr, ümidlər və gələcəklər var.

Psixi sağlamlıq problemi yaşayan insanların müalicəsi və sosial həyata inteqrasiyası olduqca həssas yanaşma tələb edən məsələdir.

Məhz buna görə də belə müəssisələrdə rəhbər vəzifəsində çalışan şəxslərin həm peşəkar, həm də humanist keyfiyyətlərə malik olması mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Cəmiyyətin dəyişən baxışı

Bir zamanlar psixiatriya haqqında cəmiyyətdə formalaşmış yanlış stereotiplər insanların bu sahəyə ehtiyatla yanaşmasına səbəb olurdu. Lakin zaman keçdikcə insanlar başa düşməyə başladılar ki, psixi sağlamlıq da ən az fiziki sağlamlıq qədər vacibdir. Bu gün artıq insanlar psixoloqa və psixiatra müraciət etməyi zəiflik deyil, şüurlu addım kimi qəbul etməyə başlayırlar.

Bu dəyişiklikdə psixi sağlamlıq sahəsində çalışan həkimlərin, alimlərin və səhiyyə işçilərinin rolu böyükdür. Onların peşəkarlığı və cəmiyyətə verdikləri mesaj insanlarda bu sahəyə qarşı etimadın formalaşmasına kömək edir.

İnsan talelərinin içindən keçən yol

Psixiatriya xəstəxanasının divarları arasında saysız-hesabsız insan taleləri yaşayır. Orada bəzən həyatın ən ağır məqamlarını yaşamış insanlar olur. Müharibənin izlərini daşıyanlar, ailə faciələri ilə üzləşənlər, daxili tənhalığın içində itib qalanlar...

Belə insanların həyata yenidən bağlanması üçün təkcə dərman kifayət etmir. Onlara anlayış, diqqət və insan münasibəti lazımdır.

Məhz buna görə də psixiatriya sahəsində çalışan insanların fəaliyyəti hər zaman xüsusi hörmətə layiqdir.

Yeni mərhələnin başlanğıcı

Zeynal Məmmədovun Gəncə Şəhər Psixiatriya Xəstəxanasına baş həkim təyin olunması həm də yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər.

Bu cür təyinatlar səhiyyə sistemində yenilənmə və inkişaf prosesinin davam etdiyini göstərir. Hər bir rəhbərin əsas vəzifəsi ona etibar olunan kollektivin işini daha da təkmilləşdirmək, insanlara göstərilən tibbi xidmətin keyfiyyətini yüksəltmək və cəmiyyətin etimadını doğrultmaqdır. Xüsusilə psixiatriya kimi həssas sahədə bu məsuliyyət daha böyükdür.

Burada insan talelərinə toxunulur. Burada bir insanın həyata qayıdışı bəzən ən böyük uğur hesab olunur.

Sonda

İnsan sağlamlığının keşiyində dayanmaq böyük məsuliyyətdir. Ruh sağlamlığının keşiyində dayanmaq isə daha ağır və daha həssas missiyadır.

Bu gün Azərbaycan səhiyyə sistemində çalışan minlərlə həkim kimi psixiatriya sahəsində fəaliyyət göstərən mütəxəssislər də cəmiyyətin ən vacib ehtiyaclarından birinə xidmət edirlər. Gəncə Şəhər Psixiatriya Xəstəxanasına baş həkim təyin olunan Zeynal Məmmədovun qarşısında da mühüm vəzifələr dayanır.

Bu vəzifələrin əsas mahiyyəti isə insanlara yardım etmək, onların psixi sağlamlığının bərpasına töhfə vermək və səhiyyənin humanist missiyasını davam etdirməkdən ibarətdir. Çünki bəzən bir insanın həyata yenidən inanması üçün sadəcə onu anlayan bir baxış kifayət edir.

Həkimlik sənətinin ən böyük qüdrəti də məhz budur.

Sadaq YOLCU.

Azerinform.az

Oxşar xəbərlər