Sosial xərclər dövlətin borcunu ödəməyə gedir - Araşdırma

Sosial xərclər dövlətin borcunu ödəməyə gedir

2016-cı ildə dövlət büdcəsindən sosial müdafiəyə ayrılan xərclərin təxminən 10%-ni (237 mln. manat) Nazirlər Kabinetinin sərəncamı ilə dövlət borclarının qaytarılmasına yönəldirlər

Bu haqda Ulus.Az-ın İqtisadiyyat Şöbəsi məlumat yayıb.

Məlumdur ki, 2016-ci ilin dövlət büdcəsində hökumət ciddi ixtisarlara gedib. Belə ki, bu ilin dövlət büdcəsinin gəlirləri cari ilin büdcə proqnozu ilə müqayisədə 25.1 faiz, xərcləri isə 23 faiz az olması gözlənilir.

Bu ilin büdcə kəsiri isə 1.6 milyard manat həddində proqnozlaşdırılıb. Neftin qiymətinin ucuzlaşmasını nəzərə alan hökumət büdcə layihəsində «qara qızıl»ın qiymətini 50 dollardan hesablayıb.

Əslində, buna ehtiyatdan çox məcburiyyət demək olar. Hökumət ehtiyatlı davranmış olsaydı, belə bir addımı indiyədək büdcə xərcləmələrində göstərməli idi.

«Protsiklik büdcə» siyasəti deyilən bir anlayış var.

Bu, o deməkdir ki, resurs hesabına formalaşan ölkələrdə həmin resursların qiyməti dünya bazarında baha olanda büdcə xərcləmələrini kəskin şəkildə artırırlar, ucuzlaşanda isə kəskin şəkildə endirirlər. Hökumətlər də şəraitə uyğun dəyişikliyə əl atırlar.

Dünya bazarında neftin qiymətinin kəskin şəkildə ucuzlaşması və bu ucuz qiymətin 2016-ildə də qala bilmə ehtimalları Azərbaycan hökumətini büdcəni 25 faiz «qayçılamağa» məcbur edir.

"Büdcə sistemi haqqında" Qanuna görə, il ərzində büdcə təsdiqlənibsə, müdafiə olunan xərclər toxunula bilməz. Bura əmək haqları, sosial müavinətlər, təqaüdlər və sair daxildir.

Sadəcə olaraq sosial müdafiə xərclərinin tərkibinə baxmaq lazımdır ki, hökumət burada nələri azaldacaq. Büdcənin indiki təqdim olunan formatında həmin strukturu görmək mümkün deyil. Yalnız büdcə zərfinə əsasən, buna aydınlıq gətirmək olar.

Ümumiyyətlə, büdcə xərcləmələrində əsas azalma iki bölmədə baş verib. Birincisi, investisiya xərcləridir ki, burada təqribən 4 milyarda yaxın azalma var.

İkincisi isə "əsas bölmələrə aid edilməyən xidmətlər"dir ki, bu bölmə üzrə 1.8 milyardlıq ixtisar baş verib.