
Müasir informasiya məkanında ən təhlükəli tendensiyalardan biri həqiqətin məqsədli şəkildə təhrif olunması, sifarişli hücumların “ictimai maraq” adı altında tirajlanması və qərəzin “araşdırma” kimi təqdim edilməsidir. Son illər ölkəmizdə bu cür halların artması təəssüf doğurur. Halbuki media – istər ənənəvi, istərsə də rəqəmsal platformalar – cəmiyyətin aynası olmalı, həqiqəti işıqlandırmalı, ictimai etimadı qorumalıdır. Əks halda sözün nüfuzu, qələmin məsuliyyəti, informasiya azadlığının özü zədələnir.
Son günlərdə bəzi sosial şəbəkə hesablarında və özünü “müstəqil bloger” kimi təqdim edən fərdlərin paylaşımlarında Caspian Business Services MMC-nin rəhbəri Rauf Həbibov haqqında səsləndirilən iddialar da məhz bu qəbildəndir. Təəssüf ki, faktoloji əsasdan, sənədli sübutdan, obyektiv mövqedən uzaq olan bu yazılar daha çox qarayaxma kampaniyasını xatırladır. Halbuki hüquqi dövlətdə hər bir iddia sübutla təsdiqlənməlidir; əks halda o, böhtan xarakteri daşıyır və hüquqi məsuliyyət yaradır.
İlk növbədə onu qeyd etmək lazımdır ki, sağlam tənqid hər zaman faydalıdır. Əgər hansısa qurumun və ya rəhbərin fəaliyyətində nöqsan varsa, bu, konkret faktlarla, arqumentlərlə və balanslı mövqe ilə ortaya qoyulmalıdır. Lakin şəxsi münasibət, sifarişli motiv və ya “reytinq qazanmaq” həvəsi ilə yazılmış emosional və şişirdilmiş mətnlər nə jurnalistikaya xidmət edir, nə də ictimai marağa. Əksinə, bu cür yanaşma cəmiyyətin informasiya mühitinə olan etimadını sarsıdır.
Rauf Həbibovun fəaliyyəti ilə yaxından tanış olanlar yaxşı bilirlər ki, o, uzun illər ərzində müxtəlif sahələrdə zəhmət və prinsipiallıq nümayiş etdirərək formalaşmış bir idarəçidir. Onun həyat yolu “birdən-birə yüksəliş” hekayəsi deyil; bu yol mərhələli inkişafın, məsuliyyətli qərarların, gecə-gündüz zəhmətin nəticəsidir. Sadədən mürəkkəbə doğru irəliləmək, hər pillədə təcrübə toplamaq və komanda ruhunu qorumaq – məhz bu keyfiyyətlər onu fərqləndirən əsas cəhətlərdəndir.
Bəzi paylaşımlarda səsləndirilən ittihamların ümumi cəhəti onların qeyri-müəyyənliyidir. Konkret tarix yoxdur, sənəd yoxdur, mənbə göstərilmir. “Deyirlər”, “eşitdik”, “məlumat var” kimi ifadələr isə hüquqi və peşəkar müstəvidə heç bir dəyər daşımır. Əgər doğrudan da ciddi fakt mövcuddursa, bu fakt müvafiq instansiyalara təqdim olunmalı, araşdırılmalı və nəticə ictimaiyyətə şəffaf şəkildə açıqlanmalıdır. Əks halda məqsəd həqiqəti üzə çıxarmaq deyil, imic zədələmək təsiri bağışlayır.
Caspian Business Services MMC-nin fəaliyyəti, həyata keçirdiyi layihələr və əməkdaşlıq etdiyi tərəfdaşlar açıq mənbələrdə mövcuddur. Şirkətin gördüyü işlər, icra etdiyi xidmətlər və formalaşdırdığı iş mühiti barədə müxtəlif müsbət rəylər var. Bu faktları görməməzliyə vuraraq yalnız neqativ ton üzərində qurulmuş yazılar hazırlamaq obyektiv yanaşma sayıla bilməz. İctimai rəy manipulyasiya predmeti deyil; o, məsuliyyət tələb edir.
Rauf Həbibovun idarəçilik fəlsəfəsində diqqət çəkən əsas məqam onun işin “ağır tərəfindən” yapışmaq prinsipidir. Bu, sadəcə ritorik ifadə deyil, uzun illərin təcrübəsi ilə formalaşmış həyat mövqeyidir. Çətin situasiyalarda məsuliyyəti üzərinə götürmək, kollektiv qarşısında açıq olmaq, qərarların arxasında dayanmaq – rəhbərlik üçün zəruri keyfiyyətlərdir. Onu tanıyan əməkdaşlar məhz bu xüsusiyyətləri xüsusi vurğulayırlar.
Digər tərəfdən, bəzi blogerlərin eyni mövzunu illərlə təkrar etməsi, yeni fakt və arqument ortaya qoya bilməməsi də düşündürücüdür. Əgər məsələ həqiqətən ictimai əhəmiyyət daşıyırsa, niyə yenilənmiş məlumat, araşdırma, alternativ mövqe təqdim edilmir? Niyə bir mətnin müxtəlif platformalarda cüzi dəyişikliklərlə dövriyyəyə buraxılması müşahidə olunur? Bu sualların cavabı ictimaiyyət üçün aydındır.
Əlbəttə, hər bir rəhbər kimi Rauf Həbibovun da fəaliyyəti qiymətləndirilə, təhlil oluna bilər. Lakin qiymətləndirmə ədalətli olmalıdır. O, gənclik illərindən dövlətçilik prinsiplərinə sadiq mövqe nümayiş etdirib, ölkənin inkişaf kursunu dəstəkləyib. Bu kursun təməlində isə ümummilli lider Heydər Əliyev-in müəyyənləşdirdiyi dövlətçilik fəlsəfəsi və bu gün Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilən strateji xətt dayanır. Dövlətçilik ənənələrinə sadiqlik, sabitlik və inkişafın prioritet sayılması – onun dünyagörüşünün əsas istiqamətlərindəndir.
Bu faktı siyasiləşdirmək, kimisə “ittiham predmeti”nə çevirmək cəhdləri isə absurd görünür. Çünki dövlətçilik mövqeyi açıq və şəffafdır. Dövlətə, xalqa xidmət prinsipi hər bir məsuliyyətli vətəndaşın borcudur. Bu, kiminsə inhisarında olan anlayış deyil.
Yayılan böhtan xarakterli materialların başqa bir təhlükəli tərəfi də ondan ibarətdir ki, onlar cəmiyyətdə süni qarşıdurma yaratmağa xidmət edir. Halbuki sağlam cəmiyyət həmrəylik, qarşılıqlı hörmət və hüquqa əsaslanan münasibətlər üzərində qurulur. Şəxsi ambisiyalar və ya gizli maraqlar naminə bu harmoniyanı pozmaq cəhdləri isə ictimai qınaq doğurur.
Rauf Həbibovun fəaliyyətinə obyektiv nəzər saldıqda onun təşkilatçılıq bacarığı, kollektivlə işləmək mədəniyyəti, etik davranış normalarına riayət etməsi ön plana çıxır. O, yalnız inzibati rəhbər deyil, həm də komandanın bir üzvü kimi çıxış etməyi bacaran idarəçidir. Bu xüsusiyyət isə müasir menecmentdə xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Məqalə müəllifi olaraq hesab edirəm ki, hər kəs tənqid edə bilər, lakin tənqid məsuliyyətlə müşayiət olunmalıdır. Əks halda söz azadlığı adı altında böhtan azadlığı yaranır ki, bu da nə hüquqa, nə etikaya, nə də milli-mənəvi dəyərlərə uyğundur. Unutmaq olmaz ki, şərəf və ləyaqət anlayışları hər bir insan üçün toxunulmazdır və qanunla qorunur.
Bu gün cəmiyyət artıq informasiya savadlılığı baxımından əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha hazırlıqlıdır. Oxucu hər yazıya kor-koranə inanmır, mənbə axtarır, müqayisə aparır, nəticə çıxarır. Məhz buna görə də sifarişli və qərəzli yazılar geniş rezonans doğurmur, əksinə, etimadsızlıqla qarşılanır.
Sonda bir məqamı xüsusi vurğulamaq istərdim: Rauf Həbibovun müdafiəyə ehtiyacı yoxdur. Onun fəaliyyəti, gördüyü işlər və qazandığı nüfuz özü-özlüyündə ən böyük cavabdır. Lakin həqiqətin təhrif olunduğu məqamda susmaq da doğru deyil. Çünki susmaq bəzən böhtanın qəbul edilməsi kimi yozula bilər.
Hər kəsi obyektivliyə, ədalətə və məsuliyyətə çağırırıq. Əgər doğrudan da cəmiyyətə xidmət etmək niyyəti varsa, bunu faktla, arqumentlə, dürüst mövqe ilə etmək lazımdır. Əks halda, qarayaxma kampaniyaları öz müəlliflərinin reputasiyasına zərbə vurmaqdan başqa heç nəyə xidmət etmir.
El gözü tərəzidir. Zaman isə ən ədalətli hakimdir. Həqiqət gec-tez öz yerini tutur. Buna görə də kimlərinsə sifarişli hücumları, şişirdilmiş ittihamları və əsassız iddiaları nə bir rəhbərin nüfuzunu kölgələyə, nə də cəmiyyətin sağlam düşüncəsini çaşdıra bilər. Həqiqət sonda qalib gəlir – çünki onun dayağı vicdan və ədalətdir.