İslamiada görüşü: Ərdoğan Əliyevlə Bakıda nələr danışacaq?

Avropa Şurası Parlament Assambleyası ( AŞ PA) ilə müharibədə olan Türkiyə və Azərbaycan arasında yaxınlaşma getdikcə daha yeni müstəviyə keçir. Rəsmi Bakı ilə rəsmi Ankara arasında münasibətlər bəzi dairələr tərəfindən qısqanclıqla qarşılanır.

Bakıda keçiriləcək IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının açılış mərasiminə Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan da qatılacaq.

Türkiyənin Azərbaycandakı səfiri Erkan Özoral Ərdoğanın Bakıya səfərinin gözlənildiyini deyib: “Prezidentin gəlişi də düşünülür. Hələlik qəti bir şey yoxdur, planlaşdırma mərhələsindədir”.

Ərdoğanın paytaxtımıza gəlişi yarışma ilə əlaqədar olsa da, mühüm danışıqlar olacağı təbiidir.

Ərdoğan həmkarı prezident İlham Əliyevlə regiondakı hadisələri, Qarabağ məsələsini, Moskva ilə münasibətlər və ən nəhayət AŞ-nın hər iki ölkəyə münasibətini müzakirə edə bilərlər. Habelə, FƏTÖ məsələsi, TAP və TANAP-ın müzakirəsi, yekunda iki dövlət başçısının birgə bəyanatı gözlənilir.

Amma buna qədər mayın 3-də Ərdoğanla Putinin görüşü olub və böyük ehtimalla prezidentlər Qarabağ münaqişəsinə də toxunacaqlar. Ondan sonra Bakı səfəri nəzərdən keçiriləcək.

Hətta ardınca Putinin Bakıya gəlişi mümkündür. Aydındır ki, iki ölkənin prezidenti bu görüşdə əsasən Suriyanı müzakirə edəcəklər. Putin Ərdoğanla əməkdaşlıqdan məmnundur. Suriyadan başqa, Ərdoğanla Putinin müzakirə edəcəyi daha iki mövzu var:

Birinci mövzu Türkiyənin kənd təsərrüfatı məhsullarının Rusiya bazarına maneəsiz girişinə icazə verilməsidir. Türkiyənin bəzi kənd təsərrüfatı məhsullarının Rusiya bazarına girişinə hələ də maneələr var.

İkinci mövzu Türkiyənin Rusiya taxılından imtina etməsidir. Rusiya Türkiyənin kənd təssərrüfatı məhsullarına maneə yaratdıqdan sonra Türkiyə də Rusiyadan taxıl almaqdan imtina etdi.

Bu məsələnin sadə həlli var. Rusiya Türkiyənin kənd təsərrüfatı məhsullarının idxalına maneəni ortadan qaldırarsa, Türkiyə yenidən Rusiyadan taxıl alacaq.

Bundan başqa, Ərdoğanın Rusiyaya səfəri ərəfəsində Ankara daha bir jest etdi. Rusiya vətəndaşları Türkiyədə vizasız 60 gün deyil, 90 gün qala biləcəklər.

Ulus.Az xəbər verir ki, mayın 12-də Bakıya gələrsə Ərdoğan Əliyevlə Putinlə görüşün bəzi detallarını müzakirə edə bilər.

Əslində, bu gün Rusiya-Türkiyə-Azərbaycan əlaqələri ən yüksək səviyyədədir. Qarabağ məsələsində də üçlər ittifaqının yaranması buna dəlalət edir.

Bəzi ehtimallara görə, liderlər Cənub Qafqazda situasiyanın müzakirəsi çərçivəsində Dağlıq Qarabağ probleminə də toxunacaqlar. Bu və digər səbəblərdən səfər işğalçı Ermənistanda və onun siyasi-ekspert dairələrində də diqqət mərkəzindədir.

Ancaq bütün hallarda Türkiyə və Rusiya bölgədə özəl, üst-üstə düşməyən maraqlar izləyən iki böyük dövlətdir. İki ölkə arasında iqtisadi-ticari, hətta hərbi sahədə nə qədər yaxınlaşma, anlaşma olsa da, bu müəyyən həddə kimi mümkündür.

Çünki Rusiya Asiya ölkəsi olaraq daha çox Asiyaya, Türkiyə isə Avropa ölkəsi olaraq daha çox Avropaya bağlıdır. Qardaş ölkə, üstəlik, NATO üzvü olmaqla tam fərqli, hətta əks-qütblü təhlükəsizlik sistemlərində yer alır.